نگهداری و پرورش گیاهِ خاص سیکاس

نگهداری و پرورش گیاهِ خاص سیکاس

سیکاس گیاهیست مقاوم که هم در آپارتمان و هم در فضای خانه قابل نگهداری است و به دلیل رشد کم، گیاهی نسبتا گران و از نظر زیبایی و جلوه گیاهی لوکس و تشریفاتی به حساب می آید و همچنین در باغچه کاری و زیبایی فضای سبز باغ ها مورد استفاده قرار می گیرد.

در اینستاگرام گلابتون ما را دنبال کنید.

نام فارسی: نخل زینتی

خاستگاه: جنوب ژاپن

نام انگلیسی:
Sago palm
نام علمی: Cycas Revoluta
خانواده: Cycadaceae – سیکاداسه

نام های دیگر: نخل ساگو – نخل زینتی – سیکاد ، گل سیکاس مینیاتوری

مشخصات گل سیکاس :

سیکاس با نام علمی “Cycas Revoluta” بومی ژاپن بوده و اغلب زینت بخش سالنهای بزرگ، ادارات، مکانهای تجاری و خانگی است و گونه رولتا در ایران از دیگر انواع آن متداول تر و محبوب تر و شناخته شده تر است و یکی از بزرگترین های این گونه در باغ گیاه شناسی کیو KEW در انگلستان نگهداری میشود.

از برگ های زیبا و سبز گیاه سیکاس جهت تزیین دسته گل، تاج گل و عید پاک در سراسر جهان استفاده می شود و چون این گیاه در سال در هر نوبت گل دهی، حدود ۲۰ تا ۴۰ برگ می دهد برگ این گیاه نسبت به گیاهان دیگر نیز قیمتی است. این گیاه دارای سرعت رشد بسیار کم و عمر طولانی می باشد.

نوع سیکاس رولوتا که در ایران و عمدتاً در شمال ایران کشت می گردد دارای برگ های سبز پررنگ است. برگها به صورت متحدالمرکز معمولا در اردیبهشت همه با هم به یکباره ظاهر می گردند و در صورت مهیا بودن شرایط از نظر رطوبت و دما در شهریور نیز برگ دهی می نمایند. همچنین رنگ میوه سیکاس از خاکستری به نارنجی متمایل می‌گردد.

نکته: سیکاس درخت دو پایه ای است ( سیکاس نر و سیکاس ماده ) و پایه نر دارای کیسه محتوی گرده گل و گیاه ماده دارای تخمدان است . برگهای پایه نر کوتاه ، پهن و کلفت بوده و در سطح زیر آن چندین کیسه گرده وجود دارد که بوسیله یک شکاف طولی مقدار بسیار زیادی گرده گل به خارج می ریزند .برگهای پایه گل سیکاس ماده مسطح است و از کرکهای خرمایی رنگ پوشیده شده و در سطح بالایی آنها شرابه ای انگشت مانند یا دندانه دار می باشد .

مطاب مرتبط:

آشنایی با گیاه کهرُبایی آکوبا

شرایط نگهداری سیکاس در آپارتمان :

دمای مناسب سیکاس :

دما قابل تحمل برای نخل سیکاس در حدود ۲۴+الی ۱- سانتیگراد می باشد. برای نگهداری سیکاس در زمستان توجه کنید که اگر دما از ۱- درجه کمتر شود امکان دارد گیاه از بین برود. ولی اگر نرم شود باز هم امکان بهبودی آن وجود دارد. بارش تگرگ سبب ایجاد لکه های زرد رنگ به صورت نقطه ای بر روی سطح برگچه ها می گردد.

میزان آبیاری سیکاس :

این گیاه به کم آبی مقاوم است زیرا ساقه آن آب را در خود ذخیره می‌کند و در زمان کمبود آب از آن استفاده می‌کند. آنرا زمانی آب دهید که سطح خاک تا عمق ۵-۲ سانتیمتری خشک شده باشد.

اگر در گلدان کاشته می شود اجازه دهید هردفعه که خاک گلدان سیکاس خشک شد آنرا را آبیاری کنید این گیاه دوست ندارد خاکش دایم خیس باشد،. ولی برعکس اگر در خاک کاشته شده باشد خشکی را نیز می‌تواند تحمل کند ولی در باغ در فصل تابستان که هوا گرم است هفته ای ۲ بار هم میتوان آب داد. نکته مهم درباره نحوه آبیاری نخل سیکاس این که هرگز روی برگها گیاه آبپاشی نکنید زیرا باعث پوسیدن گیاه می شود.

نور مناسب برای سیکاس :

نور مورد نیاز سیکاس نور مستقیم خورشید است ولی خود را با محیط داخل اتاق نیز تطبیق می دهد به طوری که چند ساعتی از نور صبح یا غروب آفتاب به آن بتابد. همچنین زمانی که برگ های تازه و جوان گیاه که نرم و لطیف هستند ظاهر می گردد تا دو هفته ای که به خود حالت سخت و خشنی بگیرد یکی از حساس ترین دوران برای سیکاس است. زیرا کوچک ترین ضربه به برگچه ها و همچنین فعالیت بیش از حد حشرات نیز می تواند به آن ها آسیب برساند.

درطول این دوره براثر عاملی به نام نور گرایی اگر برگ ها در محیطی پر نور ظاهر شوند به دلیل شدید بودن نور،برگ ها کوتاه می مانند ولی در غیر این صورت برگ ها بلند با فاصله زیاد بین برگچه ها می گردد. در ضمن بر اساس تجربه افزایش آبیاری در دوران برگ دهی گیاه سبب بهبود برگ دهی و رشد و نمود آن ها می شود البته به اندازه کافی!

نگهداری و پرورش گیاهِ خاص سیکاس
نگهداری و پرورش گیاهِ خاص سیکاس

رطوبت مناسب سیکاس :

میزان رطوبت مورد نیاز خاک این گیاه باید از کمی مرطوب و تر تا خشک باشد البته خاکی که همواره خیس باشد به طوری که ریشه ها نتوانند به اصطلاح به آسانی تنفس نمایند سبب پوسیدگی ریشه ها و در نتیجه پیاز می گردد.

خاک مناسب سیکاس :

خاک گل سیکاس به زهکشی مناسب نیاز دارد. ترکیب خاک سیکاس می تواند مخلوطی از یک قسمت خاک معمولی گیاهان گلدانی یا خاک لوم + یک قسمت شن و یا یک قسمت خاک برگ+یک قسمت شن باشد.

از پرلایت و ورمیکولایت برای سبک کردن خاک این گیاه نیز می‌توان استفاده کرد. در کاشت گیاه باید در نظر داشت که گیاه را طوری بکاریم که کمی از سطح خاک بالا تر باشد. پیاز سیکاس باید طوری در خاک قرار گیرد که نیمی از آن در خاک و نیم دیگر آن از خاک بیرون باشد.

کود مناسب سیکاس :

مناسب ترین زمان کود دهی سیکاس ،یکی درطول بهار و دیگری در اواخر تابستان است. نیاز غذایی این گیاه به میزان نور در دسترس بستگی دارد و گیاهانی که در نور زیاد رشد کردند بیشتر از سایه رشدها به کود احتیاج دارند به یاد داشته باشید این گیاه برخلاف گیاهان دیگر در صورت کمبود مواد غذایی هیچ علامت و نشانه ای از خود بروز نمی‌دهد.

بهترین کود برای سیکاس چیست؟

از آنجایی که این گیاه بسیار کند رشد است برای کوددهی به سیکاس می‌توان یک بار در بهار و بار دیگر در تابستان از کود تقویتی سیکاس یا کود معمولی با فرمول ۱۰-۱۰-۱۰ استفاده کرد.

اگر از کود های ارگانیک مانند کودهای حیوانی و کود هایی که دیر جذب می شوند استفاده می کنید بهتر است از باقی ماندن این کود ها در دهانه و نوک پیاز جلوگیری کنید، زیرا این عمل امکان دارد که آرایش منظم برگهای تازه را که در آینده بیرون می آیند به هم بزنند.

سیکاس رولوتا

زمان تعویض گلدان سیکاس ، جابجایی و انتقال: بهترین فصل تعویض گلدان سیکاس و همچنین انتقال و جابجای آن زمستان و اوایل بهار است چون رشد و رویش آن در این زمان همانند اکثر انواع گیاهان به حداقل می رسد. با توجه به رشد بسیار کمی که این گیاه دارد نیاز به جابجایی و تعویض گلدان آن نیز طبیعتا کم خواهد بود و با توجه به حجم ریشه ها این جابجایی در فاصله زمانی بلند تری لازم خواهد بود.

همچنین باید دقت داشت که بعد از تعویض جای گیاه مدت زمان بیشتری را برای تطابق و خو گرفتن به مکان جدید لازم خواهد داشت. در انتخاب گلدان و جای گیاه باید به این نکته دقت کنید که از گلدان عمیق استفاده نمایید تا پس از رشد ریشه گیاه گلدان را پر نموده و پس از آن رشد تنه و برگها به تناسب افزایش می یابد.

در این حالت بهتر است گلدانی را انتخاب نمایید که حداقل یک و نیم برابر ریشه عمق داشته باشد.

زمان هرس سیکاس :

این گیاه به دلیل رشد کند نیاز چندانی به هرس ندارد مگر جدا کردن برگهای آسیب دیده و آفت زده و یا برگهایی که خارج از شکل مورد نظر گیاه رشد کرده اند و یا مرکز گیاه را اشغال کرده اند. عمل هرس گل سیکاس را اواخر زمستان انجام دهید.

تکثیر گیاه سیکاس به سه روش امکان پذیر است:

تکثیر سیکاس از طریق بذر :

کاشت بذر سیکاس در بستر کاشت سبک، نکته قابل توجه اینکه در بذر این گیاه پوسته سخت وجود دارد و بهتر با ضربه ترک در ان ایجاد کنیم. برای نفوذ آب و … سریعتر رشد می کند.

تکثیر سیکاس از طریق قلمه :

قلمه زدن سیکاس بهترین و آسانترین روش تکثیر است. که از پاجوش هایی که روی تنه ظاهر می شود آنرا می گیرند.

نحوه کاشت پاجوش سیکاس :

برای تکثیر سیکاس از طریق پاجوش باید آنها را بادست و کمی فشار از تنه مادری جدا کرد ولی بیشتر مواقع سخت بوده و لازم است با وسیله ای مثل کارد یا اره آنرا برید و پس از ان باید محل بریدگی روی تنه سیکاس و پاجوش با پودر ضد قارچ پوشاند که مبتلا به عفونت قارچی نشود در صورتیکه پودر ضد قارچ دسترس نباشد می توان از خاکستر چوب بجای ان استفاده کرد و باید دقت کرد تمام قسمت های بریده شده و زخمی را با خاکستر پوشاند.

پاجوش سیکاس را باید در خاک سبک کاشت بطوری که نصف ان در خاک و نصف دیگر ان بالای سطح خاک قرار بگیرد. این پیاز در حدود سه تا شش ماه ریشه دار شده و بهار سال بعد جوانه زده برگ می‌دهد.

عوارض، آفات و بیماری های گیاه سیکاس :

۱- علت زرد شدن برگها سیکاس به صورت تکی :

فقیر بودن خاک گیاه مخصوصا کمبود آهن و یا کود دهی بیش اندازه یکی از دلایل زرد شدن برگهای سیکاس است و معمولا برگها ی تازه آن بصورت تکی زرد می شوند.

۲- علت زرد شدن برگ گل سیکاس به صوت کلی و همه باهم :

آبیاری بیش از حد در شرایط زهکشی نامناسب خاک نیز می تواند علت زرد شدن برگ سیکاس باشد که باعث پوسیدگی ریشه و پیاز آن نیز می شود. در این شرایط بهتر است از خاکی که به خوبی زهکشی شود و آب را در خود نگه نمی‌دارد استفاده نمود و سوراخهای زیر گلدان را کنترل نمود تا مسدود نشده باشند و همچنین از میزان آبیاری کاست.

۳- علت لکه های قهوه ای ریز روی برگهای نخل سیکاس ایجاد شده اند:

نشان دهنده حمله شته و یا کنه ها است که به رنگ قهوه ای پر رنگ و بیشتر بر روی برگهای مسن تر بروز می یابند. از سموم کنه کش و شته کش می توان برای مقابله با این آفات استفاده نمود.

۴- علت لکه های زرد بر روی برگ به صورت نقطه ای:

معمولا در اثر بارش تگرگ به روی گیاه بوجود می آید.

۵- یخ زدگی :

این گیاه دمای زیر ۱۲- درجه سانتیگراد را در مدت زمان طولانی تحمل نمی کند و در صورت یخ زدگی امکان از بین رفتن گیاه وجود دارد اما در بسیاری موارد نیز دیده شده که گیاه پس از آن خود را بازیابی نموده و با پیمودن مسیر بهبودی به زندگی خود ادامه داده است.

۶- پوسیدگی و یا قارچی شدن تنه یا ریشه :

در این حالت تنه گیاه نرم می‌شود که این مشکل به علت آبیاری بیش از حد و رشد قارچها در محیط بروز می کند. میتوان قبل از اینکه گیاه از بین برود با کاهش میزان آبیاری و بریدن و حذف اندامهای قارچی آن و استفاده از قارچ کش ها با آن مقابله نمود.

۷- علت برگ ندادن سیکاس و کم پشت و بلند شدن برگها :

این عارضه به علت کمبود نور است. گیاه را به مکان پر نور تری منتقل نمایید.

۸- چرا برگها کوتاه هستند :

نور بسیار زیاد است و بایستی گیاه به محلی که سایه آفتاب ملایمی دارد منتقل شود.

۹- شپشک آردآلود :

یکی از آفات گیاه سیکاس است که در اثر تغذیه از شیره گیاه بدشکلی ضعف زردی برگسار بخصوص برگسار جوان را باعث می شود. این آفت بخصوص در ناحیه اتصال برگچه ها به دمبرگ و حتی در روی ریشه فعالیت می‌کند.

۱۰- حشرات سپردار :

این آفت سیکاس به شکل نقاطی قهوه‌ای یا مشکی بر روی برگسار جلب توجه می‌کند. این حشرات از شیره گیاه تغذیه می‌کنند تعداد کم آنها مشکل خاصی را ایجاد نمی‌کند اما با افزایش تعداد مشکلاتی همچون ضعف رشد گیاه زری برگسار بخصوص برگسار جوان و ریزش آنان بوجود می‌آید.

۱۱- لارو حشرات :

از دیگر آفت های سیکاس لارو حشرات مختلف هستند که از برگهای این گیاه تغذیه کرده و موجب سوراخ شدن و کاهش سطح برگها و در نتیجه ضربه به زیبایی گیاه و گاهی ریزش برگهای سیکاس و در نتیجه کاهش رشد گیاه می شوند.

۱۲- پوسیدگی پایه ساقه :

یکی از بیماریهای قارچی و و نوع دیگری از آفات گل سیکاس می باشد که می‌تواند موجب پوسیدن و سیاه شدن ساقه از نزدیکی سطح خاک شود. برگها پژمرده شده و می‌ریزند و گیاه از بین می‌رود. زهکش مناسب خاک عدم آبیاری زیاد استفاده از خاک ضدعفونی شده و تمیز نگهداشتن محیط رشد گیاه از جمله راهکارهای جلوگیری از بیماری هستند.

, , , , , ,
Share:


نظرات

۲ نظرات

ارسال یک پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

4 × 3 =